Biyodizel
Biyodizel Nedir?
Biyodizel, kolza (kanola), ayçiçek, soya, aspir gibi yağlı tohum bitkilerinden elde edilen bitkisel yağların veya hayvansal yağların bir katalizatör eşliğinde kısa zincirli bir alkol ile (metanol veya etanol) reaksiyonu sonucunda açığa çıkan ve yakıt olarak kullanılan bir üründür. Evsel kızartma yağları ve hayvansal yağlar da biyodizel hammaddesi olarak kullanılabilir.
Biyodizel petrol içermez; fakat saf olarak veya her oranda petrol kökenli dizelle karıştırılarak yakıt olarak kullanılabilir.
Saf biyodizel ve dizel-biyodizel karışımları herhangi bir dizel motoruna, motor üzerinde herhangi bir modifikasyona gerek kalmadan veya küçük değişiklikler yapılarak kullanılabilir.
Biyodizel, dizel ile karışım oranları bazında aşağıdaki gibi adlandırılmaktadır:
- B5 : % 5 Biyodizel + %95 Dizel
-B20 : % 20 Biyodizel + %80 Dizel
-B50 : % 50 Biyodizel + %50 Dizel
-B100 : %100 Biyodizel
Biyodizel Üretim Yöntemi
|
Biyodizel üretiminin çeşitli metodları olmakla birlikte, günümüzde en yaygın olarak kullanılan yöntem transesterifikasyon ( alkoliz ) yöntemidir. Transesterifikasyon reaksiyonunda hammadde olarak kullanılacak yağ, monohidrik bir alkolle ( etanol, metanol ), katalizör (asidik, bazik katalizörler ile enzimler) varlığında ana ürün olarak yağ asidi esterleri ve gliserin vererek esterleşir. Ayrıca esterleşme reaksiyonunda yan ürün olarak mono ve di gliseridler, reaktan fazlası ve serbest yağ asitleri oluşur. Biyodizel üretiminde, kanola(kolza), ayçiçek, soya vb. yağlı tohum bitkilerinden elde edilen bitkisel yağlar, atık kızartmalık yağlar ve hayvsansal yağlar ile alkol olarak metanol, katalizör olarak alkali katalizörler ( sodyum hidroksit, potasyum hidroksit ve sodyum metilat) tercih edilmektedir. |
Biyodizel Üretim Aşamaları: |
|
1. Alkol ve katalizörün karıştırılması: Katalizör olarak; sodyum hidroksit, potasyum hidroksittir veya sodyum metilat kullanılmaktadır. Katı katalizör kullanımında, katalizör metanol içerisinde eritilerek hazırlanan metoksit çözeltisi kullanılır. Katalizör olarak kullanılan sodyum metilat, metil alkol içerisinde % 30'luk konsantrasyona sahiptir. 2. Reaksiyon: Metoksit çözeltisi (alkol ve katalizör karışımı) kullanılacak olan ham yağ ile birlikte reaksiyonun yapılacağı hazne (reaktör) içerisine konulmaktadır. Alkol kaybının önlenmesi için reaktörün tamamen atmosfere kapalı olması gerekir. Reaksiyonun tamamlanabilmesi için uygun sıcaklık ve uygun karıştırma yöntemi gerekmektedir. Kullanılan sistemlere göre değişmekle birlikte reaksiyon 55-65 oC sıcaklıkta, 1-2,5 saat arasında gerçekleşmektedir. Modern sistemlerde reaktörde kullanılan turbo mikserler ve sonik aygıtlar sayesinde reaksiyon süresi daha da kısaltılabilmektedir. Reaksiyonla oluşan su, biodizel üretiminde transesterifikasyon (ester oluşum reaksiyonu) reaksiyonunun ilerleyişini durdurmaktadır. Biodizel üretiminde karşılaşılan en büyük problemlerden biri yan ürün olarak sabun oluşmasıdır. Biodizel reaksiyon ortamında su bulunması yan ürün olarak sabun oluşmasını tetikler. Eğer optimum reaksiyon koşulları sağlanamaz ve katalizör gerekli etkinliği gösteremezse oluşan gliserin ortamdaki serbest yağ asitleri ile reaksiyona girip mono- digliserid oluşturabilir. Oluşan mono- digliserid , elde edilmek istenen ürünün saflığını bozar. Aynı şekilde; yeterli etkinlik sağlanamadığında reaksiyon ortamında biodizele dönüşmemiş yağ kalabilmektedir. Bu da biodizelin içindeki trigliserid miktarını arttırdığından dolayı TSE standardında ürün oluşumunu engellemektedir. 3. Dinlendirme ile Biyodizel-Ham Gliserin Ayrışması: Reaksiyon tamamlandıktan sonra iki ana ürün ortaya çıkar: Biyodizel ve gliserin. Her biri reaksiyonda kullanılan miktardan arta kalan önemli miktarda metanol içerir. Gliserin fazının yoğunluğu, biyodizel fazınınkinden çok daha fazla olduğundan bu iki faz gravite ile ayırılabilir. Biyodizel ve ham gliserinin birbirinden ayrışması için 6-10 saat civarında dinlendirme işlemine tabii tutulması gerekmektedir. Kullanılan biyodizel üretim proseslerine göre dinlendirme işlemi, daha uzun veya daha kısa sürede tamamlanabilir. Dinlendirme yapılan hazneden alta çöken ham gliserin kolayca çekilebilir. Modern sistemlerde dinlendirme yapmadan biyodizel ve ham gliserin separatör yardımı ile de ayrıştırılmaktadır. 4. Alkol Bertarafı ve Nötralizasyon: Gliserin ve biyodizel fazları ayrıldıktan sonra, her iki ürün içerisinde de metanol kalmıştır. Biyodizel içerisindeki alkolün uzaklaştırılması için vakum evaporasyon işlemi uygulanmalıdır. Sıcaklığın ise reaksiyon sıcaklığında olması önerilir. Bu aşamada nötralizasyon işlemine gerek duyulabilmektedir. Reaktördeki katalizörün inaktive edilmesi sulu asit kullanımı ile gerçekleşmektedir. Asit ve asidin içereceği su miktarı, biyodizel içerisindeki katalizör ve sabun miktarına göre ayarlanmalıdır. 5. Yıkama ve Kurutma işlemi: Gliserinden ayırıldıktan sonra biyodizel içerisinde kalan katalizör, sabun, gliseridler ve safsızlıkları uzaklaştırmak amacıyla yıkama işlemine tabii tutululur. Yıkama işleminde günümüzde iki yöntem kullanılmaktadır: Sulu yıkama ve kuru yıkama. Sulu yıkama: saf veya yumuşak su ile; kuru yıkama: magnesol ile yapılmaktadır. Sulu yıkamalarda yıkama suyu alındıktan sonra biyodizelin kurutulması gereklidir. Biyodizel içerisinde arta kalan su ve alkol, vakum evaporasyon işlemi ile bertaraf edilmektedir. Yıkama sonunda ortaya çıkan atık suyun, ne şekilde bertaraf edildiği çevre açısından oldukça önemlidir. Kuru yıkama işlemi yüksek sıcaklık altında, vakum tanklarda yapılmaktadır. Bu nedenle arta kalan su ve alkol zaten bertaraf edildiğinden tekrar kurutma işlemi yapılmamaktadır. Kurutma yapılan (sulu yıkama) veya yapılmayan (kuru yıkama) biyodizel filitre edilerek kullanıma hazır hale getirilir. Nihai biyodizel uygun koşullardaki depolama tanklarında muhafaza edilir. |
Biyodizel Yakıt Özellikleri
| • Biyodizelin alevlenme noktası, dizelden daha yüksektir (>110 °C). Bu özellik biyodizelin kullanım, taşınım ve depolanmasında daha güvenli bir yakıt olmasını sağlar. • Biyodizel petrol kaynaklı dizel ile her oranda tam olarak karıştırılabilmektedir. Bu özellik petrol kaynaklı dizelin kalitesini yükseltir. Örneğin yanma sonucu oluşan çevreye zararlı gazların emisyon değerlerini düşürür, motordaki yağlanma derecesini artırır ve motor gücünü azaltan birikintileri çözer. • Biyodizelin setan sayısı, dizelin setan sayısından daha yüksek olduğu için motor daha az vuruntulu çalışmaktadır. • Biyodizel, dizel yakıt kullanan motorlarda herhangi bir teknik değişiklik yapılmadan veya küçük değişiklikler yapılarak kullanılabilir. 1996 yılı öncesinde üretilen bazı araçlarda kullanılan doğal kauçuk malzemesi biyodizel ile uyumlu kullanılamamıştır. Çünkü biyodizel, doğal kauçuktan yapılan hortum ve contaları tahrip etmiştir. Ancak, bu problemler B20 (%20 biyodizel - %80 dizel) ve daha düşük oranlı biyodizel/dizel karışımlarında görülmez. • Biyodizel çözücü özelliği nedeniyle dizel yakıtın depolanmasından kaynaklanan yakıt deposu duvarlarındaki ve borulardaki kalıntıları-tortuları çözdüğü için filtrelerin tıkanmamasına yönelik önlemler alınmalıdır. Ayrıca yakıt istasyonları ve araç tamirhanelerinde herhangi bir değişikliğe gerek yoktur. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Biyodizelin ve Dizel Yakıtın Yakıt Özellikleri |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Biyodizel Tüketim Alanları
| Biyodizel sanayi ölçekli modern tesislerde üretilebildiği gibi küçük ölçekli evsel üretim tesislerinde de üretilebilmektedir. Biyodizelinin sahip olduğu özellikler, alternatif yakıtın dizel motorları dışında da yakıt olarak kullanımına olanak vermektedir. Biyodizel bu nedenle, "Acil Durum Yakıtı" ve "Askeri Stratejik Yakıt" şeklinde adlandırılabilir. Biyodizelin jeneratör yakıtı ve kalorifer yakıtı olarak da değerlendirilmesi mümkündür. • Kükürt içermeyen biyodizel, seralar için mükemmel bir yakıt olabilir. • Ayrıca yeraltı madenciliğinde, sanayide (gıda işleme sanayii de dahil) kullanımı önerilmektedir. Ülkemizde de biyodizel çok soğuk bölgelerimizin dışında dizelin kullanıldığı her alanda kullanılabilecek bir yakıttır. • Biyodizel ulaştırma sektöründe dizel yakıtı yerine kullanıldığı gibi, konut ve sanayi serktörlerinde de fuel oil yerine kullanılabilecek bir yakıttır. Ulaştırma Sektörü Biyodizel, dizel kullanan motorlarda herhangi bir teknik değişiklik yapılmadan veya bazı araçlarda küçük modifikasyonlar yapılarak kullanılabilir ve dizelin depolandığı koşullarda ve mekanlarda depolanabilir. Bu özelliği nedeniyle ulaştırma sektöründe kullanımı yaygın olarak gerçekleşmektedir. Gerek tarım makinaları üreticileri gerekse otomobil üretici firmaları biyodizeli yakıt olarak araçlarında kullanma garantisi vermişlerdir. Ülkemizde 2007 yılında sivil dizel yakıt tüketimi 14 000 000 ton olarak gerçekleşmiştir. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Türkiye'nin 2001 Yılı Dizel Yakıt Tüketiminin Sektörlere Göre Dağılımı |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Motorlu Kara Taşıtları 2007 tarihi itibarıyla ülkemizdeki motorlu kara taşıtlardan otomobil, otobüs, minibüs, kamyonet, kamyon, traktör sayısı toplamı 10.601.071' dir. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Türkiye Genelinde Motorlu Kara Taşıtları Sayısı (Mayıs, 2007) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2007 Yılı İtibariyle Türkiye Genelinde Motorlu Kara Taşıtlarının Dağılımı |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Deniz Taşıtları Ülkemizde dizel yakıtı deniz taşıtlarında da yaygın olarak kullanılmaktadır. Dünyada biyodizelin dizel yerine deniz taşıtlarında kullanımı oldukça yaygındır. Ülkemizde de biyodizelin deniz taşımacılığında da kullanım potansiyeli vardır. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Türkiyedeki Deniz Taşıtlarının Sayısı (1993-2002) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Konut Sektörü Biyodizel fuel oil yakan kazanlarda da yakıt olarak kullanılabilmektedir. 2004 yılı verilerine göre Türkiye'de toplam 17 096 000 adet konut mevcut olup, bu konutlarda tüketilen toplam enerji 16 565 000 TEP'dir. Bu tüketilen toplam enerjinin 726 000 TEP (% 4.4) kadarı fuel oil ile karşılanmıştır. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| (*) Bu dağılıma göre biyodizel kullanım potansiyeli ve iklim koşulları itibarıyla biyoziel kullanımına en uygun bölge Marmara Bölgesidir. Sanayi Sektörü 2004 yılı verilerine göre ülkemiz sanayisinde tüketilen enerji miktarı 27 406 000 TEP olup, bu enerjinin 4 110 900 TEP (%15) kadarı fuel oilden karşılanmıştır. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2006 YILINDA SEKTÖRLERE GÖRE ENERJİ TÜKETİM MİKTARLARI |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Biyodizelin Çevresel Özellikleri
• Biyodizel, tarımsal bitkilerden elde edilmesi nedeniyle, fotosentez yolu ile CO2 'i (karbon dioksit) dönüştürüp karbon döngüsünü hızlandırdığı için, sera etkisini arttırıcı yönde etki göstermez. Tükettiğimiz biyodizelden atmosfere verilen CO2 , biyodizel üretiminde kullanılacak olan yağ bitkisi tarafından en fazla bir yıl içinde geri alınacaktır. Bu açıdan bakıldığında: biyodizel üretimi, CO2 emisyonları için doğal bir yutak olarak nitelendirilebilir ve Dünya'nın en önemli çevresel sorunlarından olan ve fosil yakıtların geri alınamayan CO2 emisyonlarının yol açt ığı sera etkisi sonucunda ortaya çıkan küreselısınmadan kaynaklanan olumsuzlukların indirgenmesi bağlamında önemli katkılar sağlar.
• Suya bırakıldığında 28 günlük bir sürecin sonunda biyodizelin yüzde 95'i çözülürken, dizelde bu oran yüzde 40 mertebelerine kadar düşmektedir. Bu nedenle, özellikle ABD'nde birçok eyalette, göller ve nehirler gibi sucul alanlarda kullanılan ulaşım araçlarında ve teknelerde saf biyodizel kullanımı zorunlu kılınmıştır.
• Bakteriler tarafından kolayca ayrıştırabildiği için çevre dostu olarak kabul edilen biyodizelin içerdiği kükürt miktarı, dizele oranla çok daha düşüktür. Bu da dizel yerine biyodizelin kullanılması durumunda, asit yağmuru gibi olumsuz çevresel etkilerin oluşmasını önler.
• Ayrıca CO emisyonlarının düştüğü, partikül madde ve yanmamış hidrokarbonların (HC) da daha az salındığı kanıtlanmıştır.
• Saf biyodizel ve dizel-biyodizel karışımı kullanımı ile CO, PM, HF, SOx ve CH 4 emisyonlarında azalma, NOx ve HCl emisyonlarında ise artma görülmektedir.
• Biyodizel biyolojik karbon döngüsü içinde fotosentez ile karbondioksiti dönüştürür, karbon döngüsünü hızlandırır, ayrıca sera gazı emisyonunu arttırıcı yönde etkisi yoktur.
• Biyodizel, dizel yakıttan daha düşük egzoz gazı emisyonu vermektedir. Egzoz gazı emisyonu yönünden incelendiğinde CO, HC, SOx , PM emisyonlarının dizel yakıttan daha az, NOx emisyonlarının ise fazla olduğu görülmektedir.
• Sülfür emisyonu saf biyodizel kullanımında tamamen bertaraf edilebilmektedir. Dizel yakıtla kıyaslandığında biyodizel kullanmıyla birlikte sülfür oksit ve sulfat emisyonuyla oluşan kirlilik temizlenmekte ve yok olmaktadır.
• Dizel yakıtlara göre biyodizel kullanımlarındaki karbon monoksit salınımı % 48 daha azdır.
• Partiküllü ortamda gerçekleşen solunum insan sağlığını tehlikeye atmaktan öte değildir. Dizel yakıtlara göre biyodizel kullanımlarında açığa çıkan partikül miktadır % 47 daha azdır.
• Biyodizel kullanımında dizel yakıta göre yanmamış hidrokarbon oranı, % 67, CO 2 emisyonu %80, kanserojen etkisi olan aromatik hidrokarbonlar ise %75 - %90 oranında daha azdır.
• Biyodizel kükürt içermez. Bu yüzden egzoz emisyonu azaltma ve NOx kontrol teknolojileri biyodizel yakıtı kullanan sistemlerde rahatlıkla uygulanabilir. Konvansiyonel dizel yakıtı kükürt içerdiği için NOx kontrol teknolojilerine uygun değildir.
• Biyodizel kükürt içermediğinden kükürtdioksit emisyonu oluşturmaz. Bu çok önemli bir avantajdır. Bu emisyon özellikleri ile kanser yapıcı etkenler azalmakta ve kanser riski % 90'a varan oranlarda düşmektedir.
• Ozon tabakasına olan olumsuz etkiler biyodizel kullanımında dizel yakıta nazaran % 50 daha azdır. Asit yağmurlarına neden olan kükürt bileşenleri biyodizel yakıtlarda yok denecek kadar azdır.
• Biyodizel, dizel yakıt kullanımından kaynaklanan ve insan sağlığını tehdit eden bir çok çevresel faktörü ortadan kaldırmaktadır. Biyodizel emisyonlarında, potansiyel kanser nedeni olan polisiklik aromatik hidrokarbon ve türevlerinden (PAH) kaynaklanan emisyonlarda % 80-90 oranlarda azalmalar belirlenmiştir.
| B100 ve B20 oranında Biyodizel kullanılması durumunda ortaya çıkabilecek emisyon değerlerinin dizel yakıtlarla karşılaştırılması (EPA) | ||
| Emisyonlar | B20 (%) | B100 (%) |
| Yanmamış Toplam Hidrokarbonlar | -20 | -67 |
| Karbonmonoksit (CO) | -12 | -48 |
| Partikül Madde (PM) | -12 | -47 |
| Sülfatlar | -20 | -100 |
| PAH (Polisilik Aromatik Hidrokarbon) | -13 | -80 |
| nPAH (Nitratlı PAH'lar) | -50 | -90 |
| Hidrokarbonların Ozon Tabakasına Etkisi | -10 | -50 |
| Hidroflorik Asit (HF) | -2.10 | -15.51 |
| Kükürt Oksitler (SOx) | -1.61 | -8.03 |
| Metan (CH4) | -0.51 | -2.57 |
| Azot Oksitler (NOx) | +/- 2 | +10 |
| Hidroklorik Asit (HCl) | 2.71 | 13.54 |
Fiyat Gelişimi
Biyodizel üretim maliyeti yüksek olan bir yakıttır. Yağlı bitki tohumundan üretim yapan tesislerde biyodizel maliyetindeki en büyük pay tohumuna aittir. Atık yağı hammadde olarak kullanan işletmelerde üretim maliyeti göreceli olarak daha azdır.
Üretim maliyetini düşüren unsurlar üretim sırasında elde edilen yan ürünlerin (küspe ve gliserin) değerlendirilmesidir. Özellikle gliserin biyodizel üretim maliyetini belirleyen ve tesisin mali faydasını direkt etkileyen bir yan üründür. Gliserinin saflaştırılarak pazarlanması işletmenin kar marjını artırır. Ayrıca saflaştırma sırasında elde edilen gübrenin de ekonomik değeri vardır.
Biyodizel Maliyetini ve Pazarını Etkileyen Faktörler
Biyodizel pazarını etkileyen en önemli faktör biyodizel üretim maliyetinin yüksek olmasıdır.
Gelişmiş ülkelerin pek çoğunda vergi indirimleriyle kullanımı ve üretimi teşvik edilen biyodizel çevre bilinci gelişmiş ülkelerde teşviksiz de kullanılabilmektedir. Amerika'nın bazı eyaletlerinde fiyatının dizele göre pahalı olmasına rağmen bilinçli tüketici tarafından kullanılmaktadır.
Ancak Türkiye gelişmekte olan bir ülkedir ve ekonomik sorunlarını çözümlememiş bir ülkedir. Bu nedenle Türkiye'de biyodizel ancak dizel yakıtından daha düşük fiyata satılması durumunda yakıt piyasasında kendine yer bulabilir ve kullanımı yaygınlaşabilir. Bunun yanısıra ısıl performansının dizel yakıta nazaran daha düşük olması nedeniyle tüketici haklarının korunarak biyodizel birim fiyatının dizel birim fiyatına nazaran en az % 8.2 oranında daha düşük olarak satılması gereklidir. Bu oranının üzerindeki değerler biyodizel kullanımı teşvik eden değerlerdir.
Biyodizel birim üretim maliyetinde belirleyici bir faktör yan ürün olarak elde edilen gliserinin ekonomik olarak değerlendirilmesidir. Yan ürün olarak elde edilen gliserin sabun ve kozmetik sanayiinde değerlendirlebildiği gibi saflaştırılarak ilaç sektöründe de kullanılabilmektedir. Fakat gliserin saflaştırma işlemi, maliyeti çok yüksek olan bir işlemdir. Bu nedenle biyodizel üreticileri tesislerinde gliserin saflaştırma sistemi bulunsa dahi gliserin saflaştırma işlemi yapamamaktadır. Çoğu biyodizel tesisi gliserini ham olarak piyasaya satmaktadır. Bu da kar marjının düşmesine neden olmaktadır.
Biyodizel, 30.03.2006 tarih ve 5479 sayılı resmi gazetede yayınlanan “ Gelir Vergisi Kanunu, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Özel Tüketim Vergisi Kanunu Ve Vergi Usul Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”u ile 0,6498 YTL/Litre ÖTV alınmasına karar verilmiştir. Üretim maliyetleri zaten yüksenk olan biyodizel için konan bu ÖTV üreticileri sıkıntıya sokmuştur. Yağlı tohum fiyatlarındaki artıkla ÖTV birleşince birçok biyodizel üreticicisi biyodizel üretemez hale gelmiştir. Biyodizel üretim tesislerinin çoğu atıl vaziyettedir. Hal böyle iken; 02.11.2007 tarih ve 26288 sayılı resmi gazetede yayınlanan “4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa Ekli (I) Ve (Iıı) Sayılı Listelerde Yer Alan Mallarda Uygulanan Özel Tüketim Vergisine İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı ile biyodizele uygulanan ÖTV miktarı 0,7200 YTL/Litre'ye yükseltilmiştir. Bu ÖTV artışı biyodizel üreticileri için ciddi sıkıntı teşkil etmektedir.
Motorlarda Uygulama
|
Depolama Koşulları Dizel yakıt için gerekli dağıtım ve depolama yöntem ve kuralları biyodizel için de geçerlidir. Biyodizel temiz, kuru, karanlık bir ortamda depolanmalı, aşırı sıcaktan kaçınılmalıdır. Depo tankı malzemesi olarak yumuşak çelik, paslanmaz çelik, florlanmış polietilen ve florlanmış polipropilen seçilebilir.Depolama, taşıma ve motor malzemelerinde bakır, kurşun, çinko kullanılmaması önerilmektedir. Bazı elastomerlerin, doğal ve butil kauçukların kullanımı da sakıncalıdır; çünkü biyodizel bu malzemeleri parçalamaktadır. Bu gibi durumlarda biyodizelle uyumlu Viton B tipi elastomerik malzemelerin kullanımı önerilmektedir. Depolama tanklarının bileşiminde aluminyum, çelik, florlanmış polietilen, florlanmış polipropilen ve teflon bulunabilir ancak; bakır, pirinç, kurşun, kalay ve çinko bulunmamasına dikkat edilmelidir. |
|
Biyodizelin Dizel Motorlarda Kullanımı Biyodizelin alevlenme sıcaklığı dizel yakıta nazaran daha yüksektir. Bu nedenle taşınması ve depolanması daha güvenli bir yakıttır. Biyodizel ısıl değeri motorinin ısıl değerine oldukça yakın değerde olup, biyodizelin setan sayısı motorinin setan sayısından daha yüksektir. Biyodizel kullanımı ile motorine yakın özgül yakıt tüketimi, güç ve moment değerleri elde edilirken, motor daha az vuruntulu çalışmaktadır. Biyodizel motoru güç azaltıcı birikintilerden temizleme ve motorinden çok daha iyi yağlayıcılık özelliklerine sahiptir. Dizel motor lar biyodizel kullanarak da çalışabilirler. Dizel motorlar, havanın önce sıkıştırıldığı, sonra da yakıtın ultra-sıcak, ultra-basınçlı yanma bölümüne püskürtüldüğü sıkıştırma ile başlatma ilkelerine göre çalışırlar. Yakıt/hava karışımını ateşlemek için bir kıvılcım kullanan benzinli motorların tersine dizel motorlarda sıcak havayı ateşlemek için yakıt kullanılır. Bu basit işlem sayesinde de dizel motorlar kalın yakıtlarda da çalışabilirler. |
|
Biyodizel kimyasal olarak dizel yakıtlara benzediği için herhangi bir dizel aracın yakıt deposuna doğrudan biyodizel katılabilir. Biyodizel, dizel yakıt kullanan motorlarda herhangi bir teknik değişiklik yapılmadan veya küçük değişiklikler yapılarak kullanılabilir. Ancak biyodizel, 1996 yılı öncesinde üretilen bazı araçlarda kullanılan doğal kauçuk ile uyumlu değildir. Çünkü biyodizel, doğal kauçuktan yapılan hortum ve contaları tahrip eder. Ancak bu problemler B20 (% 20 biyodizel / % 80 dizel) ve daha düşük oranlı biyodizel/dizel karışımlarında görülmez. Bununla birlikte, biyodizelin çözücü özelliği nedeniyle dizel yakıtının depolanmasından kaynaklanan yakıt deposu duvarlarındaki ve borulardaki kalıntıları ve tortuları çözdüğü için filtrelerin tıkanmamasına yönelik önlemler alınmalıdır. Ayrıca yakıt istasyonları ve araç tamirhanelerinde herhangi bir değişikliğe gerek yoktur. Almanya'da 1996 yılından itibaren piyasaya sürülen VW ve AUDI motorlu araçların hepsinde ve Mercedes kamyonlarında biyodizel kullanımı tamamiyle serbest bırakılmıştır. Taksi amaçlı kullanılan Mercedes otomobiller de kullanımda serbesttir. Diğer Mercedes ve BMW 5 serisi için ek 300 DM' lık bir dönüşüme ihtiyaç vardır. Fransa'da Sofiproteol, Rouen, Novaol gibi biyodizel üreticileri, Peugeot, Citroen, Renault gibi otomotiv üreticileri ve Elf, Total gibi petrol firmaları genelinde Avrupa Birliği politik desteği ile gerçekleşen biyodizel üretimi kanola yağından sağlanmaktadır. |
Toplumsal Faydalar
| Biyodizel, dizel yakıta eşdeğer olarak kullanılabilen temiz, yerli ve yenilenebilir alternatif bir yakıt • Kırsal kesimin sosyo-ekonomik yapısında iyileşme ve yerel iş imkanı • Göçün önlenmesine katkı • Yeni iş imkanları yaratması • Yabancı kaynaklı petrole bağımlılığı azaltmasıyla ülkeye ekonomik ve stratejik katkı • Daha temiz yanma ürünleri nedeniyle sürdürülebilir gelecek ve toplum sağlığına katkı |
|
• Ekonomiye katma değer sağlaması, yan sanayinin gelişmesine katkı • Dışalımla harcanan dövizlerin ülke ekonomisine dönmesi • İmalat sanayinin gelişmesine katkı • Doğal enerji kaynaklarının ve çevrenin korunması • Sürdürülebilir enerjiye destek • Enerji tarımının (yağlı tohum tarımının) geliştirilmesi • Zararlı sera gazları emisyonunda azalma • Hava kirliliği ve toplum sağlığı risklerinde azalma |
Dünya ve AB Biyodizel Üretimi
DÜNYA ve AB BİYODİZEL ÜRETİMİ DÜNYA ÜLKELERİNDE 1991 - 2005 YILLARI ARASINDA BİYODİZEL ÜRETİMİNDEKİ ARTIŞ TRENDİ
| DÜNYA ÜLKELERİNDE1991 İLE 2005 YILLARI ARASINDA BİYODİZEL ÜRETİM MİKTARI | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kaynak: F.O. Licht, World Ethanol and Biofuels Report, 26 April 2006 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| DÜNYA ÜLKELERİNDE 2005 YILINDAKİ BİYODİZEL ÜRETİM MİKTARLARI | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kaynak: F.O. Licht, World Ethanol and Biofuels Report, 26 April 2006 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| AB ÜLKELERİNDE 2004 – 2005 YILLARINDA GERÇEKLEŞEN BİYODİZEL ÜRETİM MİKTARLARI (TON) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kaynak: EBB, Nisan 2006 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dünyada Biyoyakıt Mevzuatı
Arjantin: Biyoyakıt yasası kongrede görüşülmektedir. Bu yasaya göre 3 yıl sonra %5 biyodizel ve etanol kullanımı zorunlu olacaktır. Mali teşvik uygulamasında ise; 15 yıl boyunca biyodizel için tüketim, satış ve gelir vergisi muafiyeti uygulanacaktır.
Avustralya: Avustralya'nın “Biyoyakıt Aksiyon Planı”na göre; 2010 yılında biyoyakıt üretiminin 350 milyon litre olması hedeflenmişrit. Mali teşvik uygulaması mevcuttur.
Brezilya : İsteğe bağlı olan % 2 biyodizel kullanımı 2008 yılında zorunlu olacaktır. Bu oran 2013 yılında %5 (B5) olarak düzenlenmişti. Mali teşvik uygulaması mevcuttur.
Kanada: Kanada “Yenilenebilir Yakıtlar Standardı”nda 2010 yılında biyoyakıt kullanımının %5 olmasını hedeflemiştir. önerilecektir. Mali teşvik uygulaması mevcuttur. Bazı eyaletler ÖTV muafiyetini öngörmektedir.
Avrupa: Avrupa'da Biyoyakıt Direktifleri doğrultusunda, benzin ve dizel kullanımının 2005 yılıda %2'sinin, 2010 yılında %5.75'nin biyoyakıtlardan karşılanması hedeflenmektedir. Mali teşvik uygulamaları mevcuttur. AB üyesi ülkelerde ÖTV muafiyeti veya azaltılması öngörülmektedir.
Endonezya: Toplam yakıt tüketiminin 2010 yılında %2'sinin, 2025 yılında %5'inin biyoyakıtlardan karşılanması gerçekleştirilecektir. Mali teşvik uygulaması mevcut değildir.
Malezya: Malezya, “Ulusal Biyoyakıt Programı” çerçevesinde % 5 biyodizel kullanımını gerçekleştirmek çalışmaktadır. Mali teşvik uygulaması mevcut değildir.
Yeni Zelanda: 2012 yılında 65 milyon litre biyoyakıt üretimi hedeflenmiştir. Mali teşvik uygulaması mevcut değildir.
Avusturya: Gümrük vergi muafiyeti kısmen uygulanmaktadır. Toplam yakıt kullanımı içerisinde; 1 ocak 2005'den itibaren %2.5, 1 ocak 2007'den itibaren %4.3, 1 ocak 2008'den itibaren %5.75 oranında biyoyakıt kullanımı mecburidir. Direktifle %5.75 oranında biyoyakıt kullanımının 2010 yılına kadar uygulanması hedeflenmiştir.
Fransa: Gümrük vergi muafiyeti kısmen uygulanmaktadır. Genel olarak çevreyi kirletme oranına göre yakıtlar vergilendirilmektedir. Dağıtıcılar, tüm benzin ve dizel kullanımı içinde; 2005 yılında %1.2, 2006 yılında %1.75, 2007 yılında %3.5, 2008 yılında %5.57, 2009yılında %6.25, 2010 yılında da % 7 biyoyakıt karıştırmak zorundadırlar.
Almanya: Gümrük vergi muafiyeti uygulanmaktadır. Biyoyakıtlar kullanımı zorunluluğu 2007'den itibaren yürürlüğe girecek olup, % karışım oranları kesinleşmemiştir.
İtalya: Gümrük vergi muafiyeti kısmen uygulanmaktadır. Kullanım zorunluluğu teklifi senatodan geçmiştir. Buna göre; 1 ocak 2006 yılından itibaren, taşımacılıkta kullanılan yakıtlarda %1 oranında biyoyakıt kullanımı mecburidir. Bu mecburi kullanım oranı, her yıl %1 oranında arttırılarak 2010 yılına kadar uygulanacaktır.
Hollanda: Gümrük vergi muafiyeti kısmen uygulanmaktadır. 1 ocak 2007'den itibaren %2 oranında biyoyakıt karışımı mecburi, 2010 yılında, AB direktifinde yer alan %5.75 oranındaki biyoyakıt kullam oranına ulaşılması hedeflenmiştir.
İspanya: Gümrük vergi muafiyeti uygulanmaktadır. Biyoyakıt kullanım zorunluluğu yoktur. 2010 yılında taşımaclıkta kullanılan toplam yakıtın %5.85'inin biyodizel ve biyoetanolden karşılanması hedeflenmiştir. Bunu takip eden beş yıl içerisinde de biyodizel ve biyoetanol üreticilerine 2.85 milyar € vergi indirimi yapılarak destek sağlanması hedeflenmiştir.
İsveç: Gümrük vergi muafiyeti uygulanmaktadır. 1 Ocak 2009 yılında biyoyakıt kullanımı zorunlu hale gelecektir. 2009 yılında “yeşil sertifika” uygulamasına geçilmesi üzerinde çalışılmaktadır. Yeşil sertifika uygulamasına istinaden gümrük muafiyeti tekrar düzenlenecektir.
İngiltere: Gümrük vergi muafiyeti kısmen uygulanmaktadır. Taşımacılıkta biyoyakıt kullanımı, 2008 yılından itibaren zorunlu olacaktır. 2008 yılında taşımacılıkta kullanılan yakıtın %2.5'i, 2009 yılında %3.75'i, 2010 yılında % 5'inin biyoyakıtlardan karşılanması zorunlu olacaktır. Bu uygulamalar yürütülürken gümrük vergi muafiyeti de mutlaka uygulanacaktır.
Türkiye'nin Biyodizel Projeksiyonu
| TÜRKİYE'de AKARYAKIT TÜKETİMİ ve BİYODİZEL KURULU KAPASİTE KOMPOZİSYONU |
| 2006 YILI TÜRKİYE YAĞ BİTKİLERİ ÜRETİM MİKTARI |
| TARIM BÖLGELERİNE GÖRE ÜRÜN DESENİ ve BİYODİZEL POTANSİYELİMİZ |
tBD: ton Biyodizel Türkiye Genel Biyodizel Üretim Miktarı: 701.000 - 1.234.000 ton |
Türkiye'de Teşvikler
|
Türkiye'deki Tarımsal Teşvikler |
|
Fındık |
|
Üretim fazlalığı nedeniyle 5 yılda sökümü yapılacak olan alan 100 bin hektardır. Alternatif ürün projesi kapsamında Artvin, Bartın, Giresun, Düzce, Kastamonu, Kocaeli, Ordu, Rize, Sakarya, Samsun, Sinop, Trabzon ve Zonguldak illerinde fındık üretilen alanlarda uygulanarak bu illerdeki fındık üretiminin azaltılması amaçlanmaktadır. |
|
Tütün |
|
Proje kapsamındaki illerde alternatif ürün projesinin 36 bin hektarlık bir alanda uygulanması kararlaştırılmış daha sonra bu alan 23 bin hektara indirilmiştir. |
|
Şeker Pancarı |
|
Alternatif Ürünlere Destekleme Primi Ödemesi |
Türkiye'de Biyoyakıt Mevzuatı
| Biyodizel ve Biyoetanol Petrol Piyasası Yasası içerisinde yer almış olup, akaryakıt ve harmanlanabilen yakıt olarak tanımlanmışlardır. |
|
• Biyodizel üreticilerinin EPDK'dan işleme lisansı almaları zorunludur, • Otobiyodizel TS EN 14214; yakıtbiyodizel TS EN 14213 standartlarına uygun nitelikte olmalıdır, • Atık yağlardan üretilecek biyodizel, ilgili “Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği” gereklerine uygun olarak geri kazanım tesislerinde üretilmek zorundadır, • Otobiyodizel için 72 YKr/Litre özel tüketim vergisi mevcuttur, • Yerli tarım ürünlerinden üretilen biyodizel motorine, biyoetanol benzine hacmen %2 oranında katıldığında ÖTV'den muaftır. |
|
04.12.2003 tarih ve 5015 sayılı “ Petrol Piyasası Yasası ”nda ve “ Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriter Yönetmeliği”nde ; Akaryakıtla harmanlanan ürünler olarak Metil tersiyer bütil eter (MTBE), Etanol vb. (yerli tarım ürünlerinden denatüre olarak üretilenler ile biodizel hariç ) akaryakıt ile eşdeğer vergiye tâbi olan ve olacak ürünleri, Akaryakıt olarak benzin türleri, nafta (hammadde, solvent nafta hariç), gazyağı, jet yakıtı, motorin türleri, fuel-oil türleri ile biodizel tanımlanmıştır. |
EİE Biyodizel Çalışmaları
| EİE BÜNYESİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN BİYODİZEL ÇALIŞMALARI |
| 1. HAMMADDE KAYNAKLARININ TANINMASI VE TANITILMASI AMACIYLA YAPILAN DEMOSTRASYON ÇALIŞMALARI |
|
Genel Müdürlüğümüz bünyesinde biyodizel çalışmalarına başlandığında, hammadde olarak kullanılan yağlı tohum bitkileri hakkında bilgi edinme ihtiyacı hissedilmişti. Ülkemiz koşulları göz önüne alındığında biyodizel üretiminde iki yağlı tohum bitkisi üzerinde durulmuştu: Kanola ve Aspir. Bu iki bitkinin tanınması gereği hissedilmiştir. Hem bu bitkileri şeklen görmek hem de Ankara koşullarında yetiştirilebilirliğini tespit etmek amacıyla, küçük bir alan bitkilerin ekimine hazırlanmıştır. Bu ekim alanına Ankara Tarım Araştırma Enstitüsünden alınan yazlık ve kışlık kanola ile aspir tohumlarının ekimleri yapılmıştır. Bu alan demostrasyon amaçlı olduğundan verim konusunda bir çalışma yapılmamış, bitkilerin tanınması ve tanıtılması amaçlanmıştır. |
| 2. EİE BİYODİZEL ÜRETİM TESİSİ |
|
EİE Biyodizel Üretim Tesisinde, ham bitkisel yağ ve/veya yemeklik atık yağlar kullanılarak transesterifikasyon yöntemiyle net 150 litre/parti kapasite ile Biyodizel üretilmiştir. EİE Biyodizel Üretim Tesisi; yenilenebilir enerji kaynaklarının tanıtımına katkıda bulunmak amacıyla, MTA Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan Enerji Parkı'nda sergilenmektedir. Biyodizel üretim tesisi aşağıdaki ünitelerden oluşmaktadır; 1. Ham / Atık Yağ Depolama Tankı Ham/Atık Yağ Depolama Tankı : Biyodizel üretmek için kullanılacak ham bitkisel yağ ve/veya atık yemeklik yağların biriktirilmesi için kullanılan depolama tankıdır. Özellikleri: Ham/atık yağ depolama tankı; 300 litre kapasiteye sahip olup, AISI 304 paslanmaz çelik malzemeden imal edilmiştir. Tank tek cidarlı olup, 250 mm' lik menhol kapaklı olacak şekilde imal edilmiştir. Tankın ham madde giriş ağzına 100 mikronluk portatif filtre monte edilmiştir. Depolama tankı ile reaktör arasında mekanik sayaç yerleştirilmiştir. Ham/Atık Yağ Pompası: Ham/Atık yağ depolama tankındaki hammaddenin mekanik sayaç üzerinden geçirilerek reaktöre alınması amacıyla kullanılan bir pompadır. Manometrik yüksekliği 20 m SS ve gücü 0,37 KW olan pompa yağ birikintileri gibi kirlenmelere karşı korunaklı olacak şekilde tasarlanmıştır. Reaktör : Reaktör, Biyodizel üretiminde kullanılan en önemli ekipmanlardandır. Tüm kimyasal reaksiyonlar reaktörde gerçekleşir. Özellikleri: Reaktör, 200 litre kapasiteye sahip olup, AISI 316 paslanmaz çelik malzemeden imal edilmiştir. Reaktör 3 cidarlı olup 1 adet komple contalı açılabilir kapağı mevcuttur. Kimyasal maddelere karşı dirençli, 60 dev/dk'lık paletli karıştırıcılı, sabit ex-proof elektrik motorludur. Reaktörde 2 adet 2,5 kW gücünde elektrikli rezistans bulunmaktadır. Reaktörün 2. ve 3. cidarlar arasına konulan ısı transferi yağı ile ısıtılmaktadır. Reaktörün 1. ve 2. cidarları arasında izolasyon malzemesi mevcuttur. Reaktörün üst kısmında 70 mm lik gözetleme bölümü mevcuttur. Reaktöre 1 adet manuel termometre monte edilmiştir. Reaktör içindeki ham ve ısı transfer yağı için seviye göstergeleri bulunmaktadır. Reaktörün üst kısmında metanol geri kazanım ünitesi bulunmaktadır. Metanol Depolama Tankı: Metanol reaksiyon esnasında kullanılan ve oldukça tehlikeli olan bir kimyasal maddedir. Metanol depolama tankında metonol muhafaza edilmekte ve reaksiyonda kullanılmak üzere metoksit tankına gönderilmektedir. Özellikleri: Metanol depolama tankı 100 litre kapasiteye sahip olup, AISI 304 paslanmaz çelik malzemeden imal edilmiştir. Tank tek cidarlı olup, tank üzerine 250 mm'lik sızdırmaz menhol kapaklı yerleştirilmiştir. Metanol depolama t ankının konumu, metaoksit tankına olan akışkan iletiminin gravite ile sağlanacağı şekilde tasarlanmıştır. Metoksit Tankı: Metoksit tankında biyodizel üretiminde kullanılacak olan metanol ve katalizörün karıştırılmaktadır. Reaktörden sonraki en önemli ekipmandır. Özellikleri: Metoksit tankı 60 litre kapasiteye sahip olup, AISI 304 paslanmaz çelik malzemeden imal edilmiştir. Tank tek cidarlı olup, tank üzerine sızdırmaz kapak yerleştirilmiştir. Metoksit tankına 900 dev/dk'lık karıştırıcı milli ex-proof motor monte edilmiştir. Metaoksit tankının konumu, akışkanın reaktöre gravite ile iletilmesini sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Dinlendirme ve Yıkama Tankı: Biyodizel üretiminde esterleşme reksiyonunu takip eden işlemler için dinlendirme ve yıkama tankı kullanılmaktadır. Bütük kapasiteli biyodizel üretim tesislerinde dinlendirme ve yıkama için ayrı ayrı tanklar tahsis edilebilmektedir. EİE biyodizel üreim tesisi küçük kapasiteli olduğundan bu iki işlem için aynı tank kullanımı uygun görülmüştür. Özellikleri: Dinlendirme ve yıkama tankı 400 litre kapasiyete sahip olup, AISI 304 paslanmaz çelik malzemeden imal edilmiştir. Tank 3 cidarlı olup alt tarafı koniktir. Tank üzerinde 250 mm'lik sızdırmaz menhol kapakl monte edilmiştir. Tankta 2 adet 2,5 kW gücünde elektrikli rezistans bulunmaktadır. Tankta kimyasal maddelere karşı dirençli 60 dev/dk'lık ex-proof motor mikseri bulunmaktadır. Tankın ısıtılması 2. ve 3. cidarlar arasına konulan ısı transferi yağı ile sağlanmaktadır. Tanka yıkama suyu için giriş vanası monte edilmiştir. Tankın alt konik kısmındaki akışkan çıkış yolu üzerine temizlenebilir filtre monte edilmiştir. Reaktörde 1 adet manuel termometre monte bulunmaktadır. Tankın 1. ve 2. cidarları arasında izolasyonlu olup, akışkanlar için göstergeler mevcuttur. Gliserin Depolama Tankı: Yıkama ve dinlendirme tankında ürün dinlendirildikten sonra, faz farkından dolayı alta çöken gliserin, tankın alt kısmından alınmaktadır. Dinlendirme işlemi sonunda alınan gliserin, gliserin depolama tankında depolanmaktadır. Özellikleri: Gliserin depolama tankı 100 litre kapasiteye sahip olup, AISI 304 paslanmaz çelik malzemeden imal edilmiştir. Tank üzerinde 250 mm'lik sızdırmaz menhol kapak yerleştirilmiştir. Tankın alt kısmında tahliye vanaları bulunmaktadır. Biyodizel Depolama Tankı: Biyodizel üretim aşamalarından geçmiş ve nihai ürün haline gelmiş biyodizelin depolandığı tanktır. Özellikleri: Biyodizel depolama tankı 300 litre kapasiteye sahip olup, AISI 304 paslanmaz çelik malzemeden imal edilmiştir. Tank tek cidarlı olup üst kısmında 250 mm'lik sızdırmaz menhol kapaklı bulunmaktadır. Pompalar ve Bağlantı Elemanları: Biyodizel üretimi için tüm tanklar, her türlü bağlantı elemanları (boru, vana, fittings, sızdırmazlık elemanları, vb), pompalar, karıştırma-ısıtma üniteleri, filtreler, her türlü elektriksel ve mekaniksel ekipmanlar yeterli sayıda olup, korozyona ve kimyasal maddelere karşı dirençlidir. Tüm tanklar statik elektriklenmeye karşı topraklanmış ve üretim hattı kesintisiz çalışacak şekilde bağlantı elemanlarıyla birleştirilmiştir. EİE B iyodizel Üretim Tesisinde ki tüm makina-techizat ve ekipmanlar biyodizel üretim prosesine uygun özellikte ve kalitededir. |
| EİE BİYODİZEL ÜRETİM TESİSİNDE İZLENEN YÖNTEM |
| Biyodizel üretiminin temel prensibi |
| 3. EİE BİYODİZEL ÜRETİM SİSTEMİ |
|
EİE bünyesinde ki (1) nolu biyodizel üretim tesisi tamamen yerli imkanlar kullanılarak yaptırılmıştır. Bu tesiste Ar&Ge amaçlı biyodizel üretimi yapılmıştır. Tesis yenilenebilir enerji kaynaklarının tanıtımı ve toplumun biliçlendirilmesi amacıyla, MTA Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan “Enerji Parkı”na gönderilmiştir. EİE bünyesinde biyodizel çalışmalarının sürdürülebilmesi, deneme üretimlerinin ve ürün iyileştirme çalışmalarının devam ettirilebilmesi amacıyla yurtdışından yeni bir biyodizel üretim sistemi satın alınmıştır. |
|
Yurt dışından alınan bu biyodizel üretim sisteminde ham bitkisel yağların yanı sıra kızartmalık atık yağlardan da Ar&Ge amaçlı biyodizel deneme üretimleri yapılması hedeflenmektedir. Bu biyodizel üretim sisteminde proses iyileştirme ve ürün geliştirme çalışmalarının da yapılması mümkündür. Genel müdürlüğümüzün katılımı olan projelerde proses bu amaçla değerlendirilebilecektir. Biyodizel üretim sistemi150 litre/parti kapasiteye sahiptir. Sistemde reaksiyon ve metoksit için iki adet, polietilen malzemeden imal edilmiş reaktör mevcuttur. Hammadde olarak kullanılacak yağlar ise varilllerde ısıtıldıktan sonra reaksiyon reaktöründe işlem görmektedir. Biyodizel üretim sistemi ekipman-techizat açısından farklılık gösterse de; biyodizel üretimi ve biyodizel üretim aşamaları yukarıda detaylı açıklanmış olan biyodizel üretim tesisindeki gibidir. Aynı prensip ve yöntemle biyodizel üretimi gerçekleştirilmektedir. |
